Historie van Giessen

Fragmenten uit de historie van Giessen

De bewoning van Giessen gaat ver terug. Zo is er een oorfragment van een Romeinse kruik gevonden (Modderman, “Oudheidkundige vindplaatsen in het Land van Heusden en Altena volgens de gemeenten”, Brabantia, 1953, p. 16).

De eerste vermelding van Giessen dateert uit 1178. Dit betreft een stuk waarbij Godfried – bisschop van Utrecht – onder andere de tienden van Giessen en Woudrichem aan het kapittel van Oudmunster restitueert. Deze latijnse tekst spreekt over “Giscen et in Waldrichem” (Koch I, 1970, p. 344). In 1228 bevestigt Paus Gregorius IX het kapittel van Oudmunster te Utrecht in het bezit van onder andere zijn hoven en tienden te Giessen en Brakel. Deze latijnse tekst spreekt over “curtes et décimas quas habetis in Gecen, Bracle” (Koch II, 1970, p. 80).

Het kasteel van Giessen heeft gestaan tussen Burgstraat 19 en 21). Het kasteel dateert waarschijnlijk uit circa 1260. In 1263 treedt “Arnoldo de Ghisene” op als getuige bij der verkoop door Willem van Altena aan het klooster te Villars van onder andere het laag gericht en beheer van de dijken van Rodengooi (thans het Munnikenland) en de tienden van Schalkwijk (Sloet 1-3, 1872). De gronden te Schalkwijk werden voorheen in leen gehouden door ridder Arnoldus van Giessen. De Latijnse tekst luidt: “Praetera Dominus Arnoldus de Ghisene Miles, terram suam, juxta Scalcwyc jacentem, quam de nobis tenebat in feodum (…)”, (Bondam, 1783, p. 570). Het kasteel van Giessen is gesloopt rond 1308.

Vastraat van Giessen stond aan de zijde van de hertog van Brabant tegenover Gelre. “Doen die hertoge vernam, Dat die Grave niet en quam Van Hollaht, alse hijt onthiet, Daer om nochtan en woude hi niet, Die hertoge, doen weder keeren; Maer hi toech voort met grooter eeren; Want doen dede den raet Van Gissene her Vastraet, Dat men scepe genoech ghewan” (Rymkronyk van Jan van Heelu, regels 2955-2965).

De kerk van Giessen wordt voor het eerst genoemd in 1241, ter gelegenheid van bevestiging van schenkingen aan het kapittel van Oudmunster te Utrecht. De Latijnse tekst spreekt over "ecclesia in Gezen" (Oorkondenboek Sticht II, nr. 961).

De markt van Giessen wordt voor het eerst genoemd in 1283 (Koch IV, 1970, p. 325). In 1322 wordt de "Ghiecenre merckt" genoemd (NL-HaNA, Heren van Altena, 3.19.02, inv.nr. 84 ). In 1440 (Memorialen van het Hof, p. 261) en 1476 (Handvest van het land van Altena) werd die markt nog gehouden. In 1739 wordt de markt genoemd.

Behalve het kasteel van Giessen was er nog een versterkte woning. In 1328 draagt Gijsbrecht van de Zande zijn huis, hofstede en zate met gracht op het Zand te Giessen op ten behoeve van Graaf Willem III. “sijn huys ende sine hofstede ende sijn ghesete metten graften ende al dat daer binnen es, alsoe alst upt Zant te Ghiecen gheleghen es ende daer die zelve Ghisebrecht in wonachtich es (…)”, (Registers van de Hollandse grafelijkheid 1299-1345).

In 1382 wordt genoemd een molen te Giessen (Beelaerts van Emmichoven, regesten nr. 4), waarschijnlijk langs de Maasdijk. In 1412 wordt genoemd een molen te Giessen (NA 3.19.02), niet duidelijk is waar die molen heeft gestaan.



Oude kaartenvan Giessen

Plattegrond dorp Giessen, circa 1600, detail rond de kerk, detail Den Wenaart en Inschiet.
Kadastrale overzichtskaart gemeente Giessen 1830, (tabel met eigenaren).
Kadastrale kaart Giessen - dorp, Romboutspolder en Weenaart 1830.
Kadastrale kaart Giessense Weide 1830.
Kadastrale kaart Giessen - uiterwaarden 1830.
Kadastrale kaart Giessen - Den Ing, De Windakkers en De Kersboomgaard 1830.
www.atlas1868.nl
Luchtfoto Giessen 1944

In 1944 bestond het dorp Giessen uit de Kerkstraat, Maasdijk, Burgstraat, Schoolstraat, Groenstraat en Achterstraat (Hogelandstraat).
Buiten het dorp lagen de Giessensesteeg, Hoofdgraaf, Rietdijk, De Eng, Heulsteeg, Stenen Heul en Eendenveld (Luchtfoto 1944, Giessensesteeg, Luchtfoto 1944, Hoofdgraaf en Rietdijk).


Oude en/of verdwenen gebouwen in Giessen


Kerkstraat

Kerkstraat 2 te Giessen is de Hervormde Kerk. Dit pand is een rijksmonument. Hier een tekening van de kerk tekening uit 1740. Een aantal foto's van de kerk: foto 1, foto 2, foto 3.

Ter plaatse van Kerkstraat 1A stond vroeger de school. In 1619 was meester Melchior schoolmeester te Giessen, in 1620 wordt genoemd schoolmeester Van Erckel en schoolmeester Hermen Jasperzen (Classes van de Nederlandse hervormde kerk 1573-1620, VIII Classis Gorinchem, p. 449, 487 en 495).


Burgstraat

Burgstraat 2 te Giessen is de voormalige parstorie (foto1, foto 2). Het pand is in 1877 gebouwd en tot 1956 in gebruik geweest als pastorie. Daarna is het gebruikt als winkel, thans is het een kantoor. Het pand is een gemeentelijk monument.

Op de plaats van de in 1986 gebouwde woningen Burgstraat 4-4A stond vroeger het pand van de wagenmakerij Elshout (foto 1, foto 2, foto 3, foto 4). Dit uit 1616 daterende pand had in de gevel een steen van St. Joris en de draak.
(Foto van G.J. Drukker, Collectie Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, objectnummer 100.979)
Het pand is in 1982 afgebrand.

Burgstraat 3 is een gemeentelijk monument, vroeger woonde hier familie De Zeeuw (foto). Voor 1920 stond hier een al een boerderij (op de achtergrond van deze foto).

Ter plaatse van het huidige Burgstraat 12 stond tot 1909 de boerderij van Van der Wiel (links op deze foto).

Burgstraat 5-7 was een boerderij van Biesheuvel die rond 1850 werd ingericht als Gereformeerde Kerk Giessen/Rijswijk en als zodanig in gebruik was tot 1931. Later was hier de garage van Elshout en vervolgens de fietsenwinkel van Elshout (foto).

Burgstraat 14 was vroeger café Westerlaken foto 1.

Ter plaatse van Burgstraat 9 stond vroeger de boerderij van De Kok/Westerlaken (rechts op deze foto) het is gesloopt rond 1970.

Op Burgstraat 18 was vroeger supermarkt Schouten gevestigd (foto1, foto2). Eerder stond hier een boerderij (derde pand aan de linkerkant op deze foto), het is gesloopt rond 1970.

Tussen Burgstraat 20 en 22 stond een maalderij van Schouten, deze is geloopt rond 1977.


Burgstraat 13 is gebouwd rond 1900.

Burgstraat 15 was de boerderij van de gebroeders St. Maartensdijk. Dit pand is gesloopt rond 1970.


Ter plaatse van Burgstraat 22 stond vroeger een boerderij (foto 1, foto 2). Deze is gesloopt rond 1970.

Ter plaatse van Burgstraat 26 stond vroeger de boerderij van De Lorm (foto 1, foto2, foto3, foto4, foto5, foto6). Dit pand is rond 1980 afgebrand (foto1, foto2, foto3).

Ter plaatse van Burgstraat 21D-21F stond vroeger de brandweerkazerne (foto 1, foto 2, foto3). Dit pand is in 2013 gesloopt.

Burgstraat 28 is gebouwd in 1940.

Burgstraat 30 is gebouwd rond 1900.

Burgstraat 32 dateert uit 1918.

Ter hoogte van Burgstraat 38 stond vroeger de boerderij die door De Lorm werd gebruikt (foto 1, foto 2). Het pand is rond 1970 gesloopt.


Maasdijk

Tegenover het huidge Reygerboslaan 32 heeft langs de dijk een woning gestaan, welke is gesloopt rond 1970.


Maasdijk 9 is een boerderij uit circa 1800.

Ter plaatse van Maasdijk 10 stond vroeger de woning van Roza (foto). Het is rond 1945 gesloopt.

Ter plaatse van Maasdijk 11 stond vroeger het café De Lorm, dit pand werd ook gebruik als raadhuis van Giessen. Het is rond 1930 gesloopt. In het daarna gebouwde pand was slijterij De Lorm gevestigd.

Maasdijk 12 was een boerderij uit circa 1900, dit pand is in 2012 afgebrand.

Maasdijk 14 was de rijwielzaak van Elshout (foto1, foto2).

Maasdijk 15-16 is gebouwd in 1930 als gemeentehuis van Giessen. Het is als zodanig in gebruik geweest van 1933 tot de gemeentelijke herindeling van 1973. Daarna heeft de Hervormde Kerk dit pand gebruikt als kerkelijk centrum, totdat in 2010 het nieuwe pand Kerkstraat 4 is gebouwd.

Maasdijk 17 was de smederij van Garstman. Later heeft hier de kunstenaar Ton Koops gewoond. Het pand is een gemeentelijk monument (foto).

Maasdijk 19 is een gemeentelijk monument (foto).

Maasdijk 21 is een gemeentelijk monument (foto).

Het op de grens met Rijswijk gelegen Maasdijk 27 is een rijksmonument (foto 1, foto 2, foto 3).


Hogelandstraat

De Hogelandstraat heette vroeger de Achterstraat.

Ter plaatse van Hogelandstraat 1B bevond zich vroeger de boerderij van Van Eeten/Schaap (foto 1, foto 2, foto 3, foto 4, foto 5). Deze boerderij is afgebroken rond 1970 waarna mw. Schaap de woning Hogelandstraat 1A heeft laten bouwen.

Hogelandstraat 1 werd vroeger bewoond door Maar Hak (foto).

Ter plaatse van Hogelandstraat 5 bevond zich vroeger het pand van ’t Hooft, dit is in 1958 afgebrand. Daarna is hier een nieuwe woning gebouwd.

Hogelandstraat 7 was een boerderij, gesloopt rond 1972.

Daarna was er een huisvesting voor buitenlandse gastarbeiders (foto1, foto2).

Hogelandstraat 9 was een boerderij, gesloopt rond 1970.


Hogelandstraat 11 was een woning uit 1960, welke is gesloopt rond 2000.


Hogelandstraat 13 was vroeger de woning van kolenhandelaar Roza.

Hogelandstraat 15 was vroeger de winkel van Valk, dit pand is gesloopt rond 1972.


Groenstraat

Het pand Schoolstraat 1-Groenstraat 1 was sinds 1878 de school. Er naast (thans onderdeel van het pand Burgstraat 12) werd in 1910 een nieuwe openbare school gebouwd. Het pand Schoolstraat 1-Groenstraat 1 werd gebruikt door ’t Hooft als schilderwerkplaats, later had Wiggelaar hier een naaimachinehandel (foto 1, foto 2). Het pand is thans in gebruik als twee woonhuizen.

Tussen Groenstraat 1 en 5 heeft de schoolmeesterswoning gestaan. Deze is gesloopt rond 1977.

Groenstraat 2B was vroeger het huis van Verhoeven, thans is daarin doe-het-zelf-zaak Beukhof gevestigd (foto 1, foto 2).

Groenstraat 5 is gebouwd in 1880.

Groenstraat 7 is gebouwd in 1927.

Aan de Groenstraat naast het huidige Reygerboslaan 2 strond tot circa 1970 een woning.


Aan de Groenstraat ter hoogte van de openbare school stond tot circa 1970 een woning.


Ter plaatse van Groenstraat 9 stond tot circa 1970 een woning.


In het pand Groenstraat 11/11A had Van Tilborg een kruideniersbedrijf.


Schoolstraat

De boerderij Schoolstraat 3 is gebouwd rond 1900.

De woning Schoolstraat 8 is gebouwd in 1928.


Parallelweg

De meubelhandel Kant was vroeger gevestigd aan Parallelweg 70 (dorpshuis De Heerlijkheid). Later was hier gevestigd Hak&Ham en nadien ACS. Thans is het verbouwd tot het appartementengebouw "De Riethof".


Giessensesteeg

Giessensesteeg 2 is de voormalige fortwachterswoning. Het is een rijksmonument.

Giessensesteeg 2A is het fort te Giessen. Het is gebouwd in 1879. De gebouwen A, B en C en de artillerieloods zijn allemaal rijksmonumenten.

Giessensesteeg 15 was vroeger de dierenvoederwinkel Tameris (foto).

Op Giessensesteeg 14 was vroeger garage Uitwaard gevestigd (foto).


Heerlijkheidstraat

Ter plaatse van Hogelandstraat 43 heeft tot circa 1972 een woning gestaan.


Ter plaatse van Heerlijkheidstraat 2-2A was tot circa 1972 het transportbedrijf Van der Vliet gevestigd (links op deze foto).

Ter plaatse van Heerlijkheidstraat 4 stond vroeger het dorpshuis De Heerlijkheid). Dit pand is in 2013 gesloopt.


Jagerspad

Het zwembad "De Kikvors" stond aan het Jagerspad (foto1), foto2). Het is 2014 gesloopt (foto).

Jagerspad 30 was de bibliotheek van Giessen, het pand dateert uit half jaren 80 (foto). Voorheen was de biblotheek gevestigd in het gebouw van de sporthal.


Guldenaerde

Ter hoogte van Guldenaerde 1-3 was vroeger een hertenkamp (foto). Later is dit verhuisd naar het Almbos.


Karbogerd

Karbogerd 1A was de voetbalkantine van V.V. Giessen (foto).



Oude functies / beroepen in Giessen


jaarnaamfunctie / beroep
1424Lenel Aerts soen van Baex, bastaertrichter in den ghericht van Ghiessen
1424Jan Kuyst Jan Aernt Wielen soen, Roelof Kuyst Jan Eghen soen, Dirc Rommel Jacop Godevaerts saen ende Dirc Ghijsbrechs soenheemraders
1465Adriaen van Herlaerrichter in den ghericht van Gyessen
1480Zeger Sasscureit te Giessen
1516Arien van Dockenbeeck en Seger van Uutwiickkeersluiden van Giessen en Andel
1520mr. Rijckkapellaan te Giessen
1541Lyonis van Weyborchleenman van Giessen
1538-1545Jan van Goor / Jan van Goerschout tot Giecen /schout van de Ghysen
1545Thuenis Jansz. Kuystengroote waersman van beyde die Andelen ende Giessen
1560Jan Pyckschout tot Gyssen
1560Jan van Goergemachticht schout
1560Balthen Janss, van Goer, Aert Bruynss en Pons Heestenss.naebuyeren tot Ghyssen
1565Jan van Emmikhovenschout van Giessen
1568Matthijs Dircksz., Adriaen Adriaensz. Waelen, Cornelis Aertsz. en Jan Cornelisz.heemraden van Giessen
1568Frans van Sichem Cornelisz., Matthijs Dircksz. en Joost Adriaensz.heemraden van Giessen
1571Adrianus Joostenpastoor
1571Wolfart Cornelissen en Zeger Loijsen van EmmickhovenKerkmeesters
1571Matthijs Dircxsen en Jan CornelissenHeilige-geestmeesters
1571Joost Arienssenkoster
1572Mathijs Dircksz.gemachticht schout tot Ghiecen
1572Willem Willemsz., Zeger van Emmichoven Leonijsz., Jan Corn.z. en Jan Engebertsz.heemraeden
1578Dirck van Zevenderschout tot Giessen
1578Segher Loeyensz. van Emmechovenhooge waarsman van Andel en Giessen
1578J?an Corneliszwaarsman van het Endevelt
1578Steven Jacopszgemachtigt schout van Giessen
1580Jan Engbertszhoge waarsman van Andel en Giessen
1596Jan Pieckschout van Giessen
1602Cornelis Anthonisznschout te Giessen
1619Melchiorschoolmeester tot Giessen
1620van Erckelschoolmeester
1620Hermen Jasperzen / Herman Jasperszenschoolmeester aen de Gysen
1629Seger Jansz. van Emmichoven, Matthijs Segersz. van Emmichoven, Anthonies Cornelisz., Meynert Herbertsz. de Groot, Roeloff Michielsz. en Jan Stevensz. heemraden van Giesen
1630Filips van Zevenderhoog waarsman van Andel en Giessen
1639Matthijs Muyterschout en secretaris van Giessen
1645Anthonis Cornelisz en Peter Harmans Pusheemraden van Giessen
1628-~1650Mattheus Muyter / Matheus Muijter / Matheus Muyze / Matthijs Muijterschout van Giessen en den Wenaard
1650Jan Otten Feijterschepen tot Giessen
1639-1654Willem Geeritsz. van Weerthuijsen / Willem Gerardsz.kooyman / koijman
1674Herbert Willemse van Weerthuijsenschepenen van Giessen
1675Adriaen Pusch/ Adrijaen Pusdrossaert van de Wenaert en schout tot Giessen
1675Ar. Heuvelcampsecretaris tot Giessen
1675Mouweris Maertens van Rossumdiaconen van Giessen
1675Jan Otten de Feijter, Adriaen Heuvelcamp en Matthijs Willemsz. van Emmichovenschepenen van Giessen
1676Willem Eschschoolmeester te Giessen
1678Roeloff Ernsten, Huijbert Barentsz., Aert Barthelsz. Rijcken en Harmen Corneliszarmeester en diaken van de kerk van Giessen
1678Adriaen Pietersz PusSchout te Giessen
1679Adriaen Heuvelcamp en Govert Bijlschepenen van Giessen
1680Adriaen Struijckbakker te Giessen
1723Arien de Smiet, Pieter van Heerdt, Dirck Dalm en Corn. Pusschepenen tot Giessen
1724Pieter van Keertschepen tot Giessen
1728Jan van Assecretaris van Giessen
1737Abraham van Hoeyschout van Giessen
1723-1737Cornelis Heuvelkamp/ Heuvelcampschout te Giessen
1735Tjerk Hanedoesstadhouder-griffier van de leenhoven van Emmikhoven en Giessen
1742Jan van Asprovisioneel schout van Giessen
1750-1752Cornelis Belschout en secretaris
1799Gerrit Sterrenburgschoolmeester
1787-1800Sebastiaan Kuijpersnotaris en procureur in Giessen
1810Anthonie Janse van Andelhoge waarsman van Andel en Giessen


Straten en postcodes in Giessen

Hieronder vindt u een overzicht van straten en postcodes in Giessen in 2019.


straatnaamnummerspostcode
Ambachtstraat1-164283 JD GIESSEN
Andriëtte Peereboom1-274283 GP GIESSEN
Bedrijvenstraat2-104283 JH GIESSEN
Bedrijvenstraat5-154283 JJ GIESSEN
Buitenhof1-34283 HN GIESSEN
Burgstraat2-384283 GG GIESSEN
Burgstraat3-534283 GE GIESSEN
Burgstraat40-664283 GH GIESSEN
De Riethof1-364283 RA GIESSEN
Den Burcht1-244283 HA GIESSEN
Den Dissel1-244283 HL GIESSEN
Den Heuvel1-24283 EB GIESSEN
Distributiestraat21-734283 JN GIESSEN
Eendenveld1-13A4283 HV GIESSEN
Expeditiestraat2-144283 JG GIESSEN
Giessensesteeg1-214283 HP GIESSEN
Groenstraat1-11A4283 GD GIESSEN
Guldenaerde1-494283 HD GIESSEN
Handelstraat2-144283 JK GIESSEN
Heerlijkheidstraat1-234283 GL GIESSEN
Hendrik Cornelis Hakstraat14283 KA GIESSEN
Heuvelkamp1-134283 HZ GIESSEN
Hogelandstraat1-454283 GJ GIESSEN
Hogelandstraat2-264283 GK GIESSEN
Hoofdgraaf2-94283 GT GIESSEN
Industrieweg1-454283 GX GIESSEN
Industrieweg2-304283 GZ GIESSEN
Jagerspad1-304283 GM GIESSEN
Karbogerd1-54283 GV GIESSEN
Kerkstraat1-44283 JC GIESSEN
Korenschoof1-274283 HG GIESSEN
Korenschoof2-464283 HH GIESSEN
Lage Oldersdijk14283 HW GIESSEN
Maasdijk2-194283 GA GIESSEN
Maasdijk20-274283 GB GIESSEN
Nieuwenhuizen2-304283 HK GIESSEN
Nijverheidstraat1-154283 GW GIESSEN
Parallelweg3-354283 GR GIESSEN
Parallelweg16-944283 GS GIESSEN
Productiestraat2-444283 JM GIESSEN
Reygerboslaan1-324283 HB GIESSEN
Ridderhof1-254283 GN GIESSEN
Rietdijk1-74283 HR GIESSEN
Ruytewaert17-344283 HE GIESSEN
Schoolstraat1-84283 GC GIESSEN
Transportstraat1-444283 JL GIESSEN
Twee Zalmenstraat1-284283 HC GIESSEN
Vlaswiek2-124283 HJ GIESSEN
Wethouder A.P. Elshoutplein2-304283 HM GIESSEN
Wilgenhof1-474283 JA GIESSEN
Wilgenhof2-484283 JB GIESSEN

Vroeger behoorden tot Giessen ook: Stenen Heul (thans valt dit onder Waardhuizen) en De Eng (thans valt dit onder Uitwijk).


WO II

Gesneuvelden uit Giessen tijdens WO II:

Op het kerkhof aan de Kerkstraat 2 is een monument voor H. Boender en J.B. Hoogerheiden. Op de linkersteen staat: Jacobus Bertus Hoogerheiden; Geboren 28 september 1905; Gefusileerd 30 april 1945; Soo het den wille des Heeren; Op die tyt had gheweest; Had ick gheern willen keeren; Van u dit swaer tempeest.
Op de rechtersteen staat: Hendrik Boender; Gemeentesecretaris van Giessen; Geboren 30 october 1917; Gefusileerd 30 april 1945; Maer de Heer van hier boven; Die alle dinck regeert; Die men altyt moet loven; En heeftet niet begheert.

In de bundel "Richting Giessen" zijn verhalen opgenomen over oorlogsgebeurtenissen in Giessen en omgeving.


Auteursrechten

Hergebruik van foto's op deze webpagina mag onder de Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 licentie, CC-BY-SA 4.0. Deze webpagina bevat ook links naar externe pagina's, voor de rechten van teksten en foto's daarvan, zie de betreffende externe pagina.

Deze website gebruikt cookies.